Oktoberfest kleding

Welke Oktoberfest kleding trek je aan in München? Verplicht is niets: volgens de stad München geldt op het Oktoberfest geen kledingvoorschrift en is een spijkerbroek in elke feesttent welkom. Toch komen veel bezoekers in Beierse klederdracht, dames in een dirndl en heren in een lederhose. Hier lees je waaruit een complete Oktoberfest-outfit bestaat, wat je beter thuislaat en hoe je voorkomt dat het een verkleedpartij wordt.

Is Oktoberfest kleding verplicht?

Nee. Het officiële stadsportaal muenchen.de is daar duidelijk over: op de Theresienwiese mag iedereen dragen wat hij wil. Dirndl en lederhose zijn de afgelopen jaren zo gewoon geworden dat gewone kleding in een tent soms opvalt, maar een plicht is het nooit geworden.

Klederdracht, in het Duits Tracht, is ook niet alleen voor Beieren bedoeld. Wie uit Utrecht of Antwerpen komt, mag gerust een dirndl aantrekken. Volgens muenchen.de storen de klederdrachtverenigingen zich niet aan de herkomst van de drager, maar aan goedkope feestversies die weinig meer met het origineel te maken hebben.

Oktoberfest kleding voor dames: de dirndl

Een complete dirndl bestaat altijd uit drie delen die bij elkaar horen:

• De jurk met een strak lijfje en een wijde rok, kort, tot de knie of lang. Korte modellen zijn kermismode; voor een bruiloft of een klederdrachtfeest past een lengte tot de knie of langer beter. Volgens oktoberfest.de is de knielange dirndl in trek, ook bij Münchense vrouwen, terwijl een heel korte jurk al snel onpraktisch blijkt.
• De blouse onder het lijfje. Wit is de klassieker, maar gekleurde blouses zijn tegenwoordig ook gewoon. Een vuistregel: bij een bonte jurk hoort een rustige blouse, bij een sobere jurk mag de blouse opvallen. Wie minder decolleté wil, kiest een hooggesloten model, vaak van kant.
• Het schort over de rok. Het moet qua kleur en dessin bij de jurk passen en precies even lang zijn als de rok.

Als sieraad volstaan een halsketting, oorbellen of een sjaaltje. Muenchen.de wijst erop dat één dirndl er met een andere blouse en een ander schort heel anders uitziet. Meer over modellen en geschiedenis staat op onze pagina Dirndl (Engelstalig), en een volledige gids vind je in What to wear to Oktoberfest (Engelstalig).

De strik van het schort: links of rechts?

Waar de strik zit, geldt als hint over de relatiestatus, altijd gezien vanuit de draagster zelf. Links betekent vrijgezel, rechts betekent bezet, verloofd of getrouwd. Midden voor was vroeger voor meisjes en heel jonge vrouwen en wordt nu vooral door kinderen gedragen, of door wie er niets over kwijt wil. Midden achter is de plek voor serveersters, omdat de strik dan niet in de weg zit, en traditioneel ook voor weduwen.

Muenchen.de benadrukt dat het om een vuistregel gaat, niet om een voorschrift. De oorsprong is niet duidelijk aan te tonen en in Opper-Oostenrijk en Stiermarken wordt het schort sowieso op de rug gestrikt, zonder enige boodschap. Meer achtergrond in het Duits op Dirndlschleife.

Oktoberfest kleding voor heren: lederhose en toebehoren

De Oktoberfest-outfit voor mannen begint bij de lederhose, de leren broek. Die bestaat kort, als kniebroek en in een lange versie, gemaakt van hertenleer, geitenleer of rundleer, met bretels en vaak met borduursel. Een goede lederhose gaat tientallen jaren mee, wordt steeds soepeler en mag gerust slijtplekken laten zien. Daarbij horen klassiek:

• een geruit of effen overhemd, vaak met staande kraag;
• een Janker, een jasje van loden of wol voor de koelere avond, of een vest, dat traditioneel als de nettere keuze geldt;
• Haferlschuhe, stevige klederdrachtschoenen met zijveters;
• Loferl, tweedelige kuitwarmers bij de korte lederhose, waarbij de voet vrij blijft;
• naar keuze een Charivari, een sierketting aan de broek, en een vilten hoed met een veer of een pluim van gemzenhaar.

Niets daarvan is verplicht. Meer over modellen, leersoorten en onderhoud staat op Lederhosen (Engelstalig).

Loferl zonder sokken

De Beierse klederdrachtbond, de Bayerischer Trachtenverband, laat er geen twijfel over: bij Loferl gaat de blote voet in de schoen. Korte sokjes eronder kloppen volgens de bond historisch niet. Loferl worden overigens van oudsher door mannen én vrouwen gedragen.

Schoenen, jas en frisse avonden

Bij een dirndl noemt oktoberfest.de de eenvoudige klederdrachtschoen met blokhak als klassieker. Pumps kunnen ook, als je stevig op de bierbank durft te staan. Wie urenlang wil lopen en dansen, zit goed met ballerina's of instappers. Sneakers en laarzen noemt hetzelfde portaal daarentegen een absolute misser bij een dirndl. Praktisch advies: open schoenen trek je uit voordat je in de zweefmolen stapt.

Ook na een warme dag wordt het 's avonds snel fris. Een Janker van gewalkte wol of een vest in een bijpassende kleur maakt het outfit compleet voor de terugweg. In de warme tent draagt een outfit van natuurlijke stoffen als linnen, wol of katoen volgens muenchen.de een stuk prettiger dan polyester.

Verkleedpak of echte klederdracht?

Over verkleedpakken zijn de klederdrachtverenigingen kritisch: jurken met opgedrukte bierpullen of plastic schorten horen volgens muenchen.de eerder bij carnaval dan bij Tracht. Verboden is het niet, maar kies liever iets eenvoudigs en goed gesnedens.

Daarnaast is er verschil tussen feestkleding en Tracht in strikte zin. Dirndl en lederhose waren oorspronkelijk werkkleding: de korte leren broek voor jagers, houthakkers en herders op de bergweiden, de dirndl voor boerinnen. In de negentiende eeuw ontdekte de stedelijke burgerij beide als zomermode op het platteland. In 1883 richtte schoolmeester Josef Vogl in Bayrischzell de eerste Beierse klederdrachtvereniging op, om de verdwijnende korte lederhose te behouden. Wat je nu op de Wiesn ziet, is dus geen onafgebroken traditie maar het resultaat van meerdere heroplevingen, de laatste sinds de jaren 2000.

Kopen, huren of tweedehands?

Voor één bezoek hoef je niets nieuws te kopen. Huren is in München heel gewoon, tweedehands ook, en klederdrachtverenigingen houden regelmatig beurzen met gedragen stukken. Koop je toch, dan raadt muenchen.de een paar controles aan:

• eerst de pasvorm, dan de prijs: het lijfje moet goed zitten, want achteraf vermaken is lastig en duur;
• nette naden, afgewerkte randen en echte knopen; versieringen die zijn opgedrukt in plaats van genaaid verraden slechte kwaliteit;
• bij een lederhose leer dat genaaid is en niet gelijmd, en dat soepel aanvoelt.

Tas en controle bij de ingang

Grote tassen en gewone rugzakken mogen het terrein niet op. Een tas of rugzak mag hoogstens 3 liter inhoud hebben en niet groter zijn dan 20 x 15 x 10 cm, ongeveer een klein handtasje. Grotere bagage kun je volgens oktoberfest.de voor 5 euro afgeven bij de bagagedepots aan de ingangen P1, P5, P8 en P10. Messen zijn op het feestterrein verboden, ook als onderdeel van de klederdracht, en alles wat als wapen kan dienen, mag niet mee, hoe klein de tas ook is.